Անվտանգություն, Արդարություն, Ինքնիշխանություն
Պետության կայուն զարգացումն ու ժողովրդի բարեկեցությունը հնարավոր են միայն այն դեպքում, երբ ապահովված են ազգային անվտանգությունը, սոցիալական արդարությունը և պետական ինքնիշխանությունը։ Ժամանակակից աշխարհում պետությունները կանգնած են բազմաթիվ մարտահրավերների առաջ՝ ռազմական սպառնալիքներ, տնտեսական կախվածություն, ժողովրդագրական խնդիրներ և ինստիտուցիոնալ թուլություններ։
Հայաստանի համար այս խնդիրները հատկապես կարևոր են, քանի որ մեր պետության ապագան կախված է ուժեղ բանակից, կայուն տնտեսությունից, արդար կառավարման համակարգից և հայրենիքում ապրելու ու արարելու վստահությունից։
Այս զեկույցը ներկայացնում է այն հիմնական ուղղությունները, որոնք կարող են նպաստել ազգային անվտանգության ամրապնդմանը և պետականության զարգացմանը։
1. Ժամանակակից, հզոր և մարտունակ բանակի ձևավորում
Ազգային անվտանգության գլխավոր երաշխավորը հզոր բանակն է։ Ժամանակակից աշխարհում բանակը միայն զինված ուժ չէ․ այն տեխնոլոգիական, կազմակերպված և բարձր պատրաստվածությամբ համակարգ է։
Հզոր բանակ ձևավորելու համար անհրաժեշտ է՝
զարգացնել ռազմական կրթությունը և մասնագիտական պատրաստությունը,
ներդնել ժամանակակից տեխնոլոգիաներ և անօդաչու համակարգեր,
բարձրացնել զինծառայողների սոցիալական պաշտպանվածությունը,
ամրապնդել բանակ–հասարակություն կապը,
զարգացնել ռազմարդյունաբերությունը և տեղական արտադրությունը։
Ուժեղ բանակը ոչ միայն պաշտպանում է սահմանները, այլ նաև ամրապնդում է ժողովրդի վստահությունը պետության նկատմամբ։
2. Էներգետիկ, ջրային և պարենային ինքնաբավություն
Պետության անկախությունը հնարավոր չէ ապահովել առանց կենսական ռեսուրսների ինքնաբավության։
Էներգետիկ անվտանգություն
Հայաստանը պետք է զարգացնի վերականգնվող էներգիայի աղբյուրները՝ արևային, հողմային և ջրային էներգիան։ Սա կնվազեցնի արտաքին կախվածությունը և կուժեղացնի տնտեսությունը։
Ջրային անվտանգություն
Ջուրը ռազմավարական ռեսուրս է։ Անհրաժեշտ է՝
պահպանել և արդյունավետ օգտագործել ջրային պաշարները,
զարգացնել ոռոգման համակարգերը,
կանխել ջրային ռեսուրսների աղտոտումը։
Պարենային անվտանգություն
Գյուղատնտեսության զարգացումը ազգային անվտանգության կարևոր բաղադրիչ է։ Պետք է խթանել՝
տեղական արտադրությունը,
գյուղական համայնքների զարգացումը,
գյուղատնտեսական նոր տեխնոլոգիաների ներդրումը,
հայրենական արտադրանքի մրցունակությունը։
Ինքնաբավ պետությունը ավելի կայուն է և ավելի դիմակայուն արտաքին ճնշումների նկատմամբ։
3. Պետական ինստիտուտների ամրապնդում և անկախ դատական համակարգ
Ուժեղ պետությունը կառուցվում է ամուր պետական ինստիտուտների վրա։ Երբ գործում են արդար օրենքներ և անկախ դատական համակարգ, քաղաքացին վստահում է պետությանը։
Անհրաժեշտ է՝
բարձրացնել պետական կառավարման արդյունավետությունը,
պայքարել կոռուպցիայի դեմ,
ապահովել օրենքի գերակայությունը,
ստեղծել իսկապես անկախ և անաչառ դատական համակարգ,
պաշտպանել մարդու իրավունքներն ու ազատությունները։
Արդարությունը պետության հիմքն է։ Առանց արդարության հնարավոր չէ ստեղծել համախմբված և վստահ հասարակություն։
4. Ժողովրդագրական անվտանգություն
Ժողովրդագրական խնդիրները ազգային անվտանգության կարևոր մաս են կազմում։ Բնակչության նվազումը թուլացնում է պետության տնտեսական, սոցիալական և պաշտպանական ներուժը։
Արտագաղթի նվազեցում
Մարդիկ պետք է վստահ լինեն, որ հայրենիքում կարող են ապրել արժանապատիվ կյանքով։ Դրա համար անհրաժեշտ է՝
ստեղծել աշխատատեղեր,
բարձրացնել կյանքի որակը,
ապահովել սոցիալական արդարություն,
զարգացնել մարզերը։
Ներգաղթի խթանում
Պետք է ստեղծել պայմաններ, որպեսզի սփյուռքահայերը և արտերկրում ապրող հայրենակիցները վերադառնան հայրենիք։ Կարևոր է ապահովել՝
բնակարանային ծրագրեր,
կրթական և աշխատանքային հնարավորություններ,
հայրենադարձության պետական աջակցություն։
Ծնելիության աճ
Ընտանիքի ամրապնդումը և երեխաների ծնունդը պետք է լինեն պետական առաջնահերթություն։ Անհրաժեշտ է՝
աջակցել երիտասարդ ընտանիքներին,
բարելավել մայրության և մանկության պաշտպանության ծրագրերը,
զարգացնել կրթական և առողջապահական համակարգերը։
Ժողովրդագրական աճը պետության ապագայի կարևորագույն երաշխիքներից է։
Եզրակացություն
Անվտանգությունը, արդարությունը և ինքնիշխանությունը փոխկապակցված արժեքներ են։ Ուժեղ բանակը, ինքնաբավ տնտեսությունը, արդար պետական համակարգը և ժողովրդագրական կայունությունը միասին ձևավորում են հզոր պետություն։
Հայաստանի ապագան կախված է այն բանից, թե որքան արդյունավետ կկարողանանք համատեղել ազգային շահերը, պետական մտածողությունը և հասարակության միասնական կամքը։ Միայն միասնական, արդար և ինքնիշխան պետությունն է կարող ապահովել անվտանգ ու արժանապատիվ ապագա հաջորդ սերունդների համար։
